"Gokken zit diep in onze genen"

Geplaatst op augustus 25, 2008

Ga een willekeurig casino binnen en je ziet Chinezen. Veel Chinezen. ‘Onze huisregels zijn niet voor niets vertaald.’
 

Nog voor de draaideur open kan, staan de eersten al ongeduldig te wachten. Het is vijf voor twaalf bij het Holland Casino in Amsterdam. Even later komen de twaalf eerste bezoekers naar binnen.
 

Tot één uur ’s middags komen daar nog 83 bij. Het zijn merendeels ouderen, mannen en vrouwen met grijze haren die al gepensioneerd zijn. En wat verder opvalt: er zitten erg veel mensen met een Chinees uiterlijk tussen. Om precies te zijn: 21 van de 95 in het eerste uur – een veelvoud van het aandeel Chinezen dat buiten rondloopt. ’s Avonds zitten aan twee kaarttafels zelfs uitsluitend Chinezen. ‘Het gokken zit in onze cultuur’, zegt een jonge Chinees die met een stapel fiches in de hand van de ene naar de andere roulettetafel loopt.
 

In alle vestigingen van Holland Casino komen veel mensen met een Aziatisch uiterlijk, meestal Chinees, zegt woordvoerder Flip Dötsch. ‘Van onze allochtone bezoekers vormen zij de grootste groep. Onze huisregels en boekjes met speluitleg zijn niet voor niets in het Chinees vertaald. Chinezen zijn opgegroeid met spelletjes en gokken. Dat zie je ook in Macau. Daar wordt maar bijgebouwd en de bezoekers blijven toestromen.’

Macau is de kleine voormalige Portugese kolonie aan de zuidkust van China. Casino’s zijn er, anders dan in de rest van het land, legaal. Ze zijn groter en luxer dan waar ook ter wereld. Op andere terreinen moet China de VS nog inhalen, op gokgebied is dat al gebeurd: qua omzet steekt Macau Las Vegas naar de kroon.
 

Aan de universiteit van Macau wordt ook gestudeerd op de geschiedenis van het Chinese gokken. Want overal ter wereld staan Chinezen er om bekend. Het gokken ligt diep verankerd in hun cultuur.
 

Drieduizend jaar geleden speelden Chinezen al keno, een spel dat veel weg heeft van bingo. In China ligt waarschijnlijk ook de basis voor kaartspellen als poker en blackjack, aldus Desmond Lam van de universiteit van Macau. Onder het huidige communistische regime zijn officieel alleen loterijen toegestaan, maar dat betekent niet dat er geen illegale pokerhuizen zijn. In huiselijke kring en op straat spelen Chinezen vaak mahjong, een gezelschaps(gok)spel met stenen met Chinese karakters.
 

In Nederland zijn er ook ‘mahjonghuisjes’, in een kamer bij iemand thuis bijvoorbeeld. De meeste Chinese gokhuizen zijn, met de opmars van het legale Holland Casino, wel verdwenen. Op bruiloften in restaurants gaan nog wel duizenden euro’s over tafel als ook niet-feestgangers aanschuiven voor een potje Pai Gow, met dominostenen. De restauranthouder ontvangt dan commissie.
 

‘Natuurlijk zie je veel Chinezen gokken, maar Nederlanders doen ook massaal mee aan de Staatsloterij’, relativeert Ward Vermeer, hoogleraar Moderne Chinese Geschiedenis. ‘Hier zijn veel Chinezen ondernemers. Die hebben cash. Dan laat je de flappen makkelijker wapperen.’

Volgens Vermeer hebben Chinezen van oudsher een ‘binnencultuur’ waardoor je sneller spelletjes speelt, en in het verlengde daarvan gaat gokken. Het kan ook een manier zijn om uit de knellende samenleving te ontsnappen. ‘China kent streng hiërarchische relaties: vader-zoon, leraar-leerling, baas-werknemer. Als je een spel speelt, ben je gelijkwaardig. Je ontsnapt. Misschien betekent gokken voor een Chinees een uitlaatklep voor een grote sociale druk.’
 

Bij een spel als mahjong kan het geheugen een doorslaggevende rol spelen: als je onthoudt welke stenen uit het spel zijn, vergroot je je kansen. ‘De geest scherpen’, zegt Vermeer. ‘Dat kan ook een motief zijn.’
 

Het belangrijkste motief voor het echte gokken is natuurlijk: snel rijk worden. Dat geldt voor iedereen. Alleen hebben Chinezen, sterker dan westerlingen, het idee dat ze de zaak in eigen hand hebben, aldus professor Lam. Dat maakt het aantrekkelijk om te gokken.
 

In de Chinese cultuur zijn mensen maar onbetekende zielen in het complexe universum. Je kunt je maar beter harmonieus naar de fysieke omgeving voegen. Feng shui – in Nederland bekend als concept om je huis in te richten. De ene plek in een casino kan daarom beter zijn dan de andere.

Bijgeloof noemen westerlingen dat. Het zit ook in getallen. Voor Chinezen brengt de ‘4’ (klinkt in het Kantonees als ‘sterven’) ongeluk en kun je met de ‘8’ niet stuk. Het is geen toeval dat China de Olympische Spelen op 08-08-2008 heeft laten beginnen.
 

Uiteraard leidt de goklust onder Chinezen ook tot problemen. Niet voor niets begon het Trimbos-instituut voor verslavingszorg in 2001 een speciale hulplijn voor Chinese gokkers. Ook niet voor niets werd dat snel weer opgedoekt: Chinezen bellen niet naar een hulplijn. Ze stappen eerder naar een loan shark, een mannetje in hun eigen gemeenschap die tegen woekerrentes geld leent.
 

Toch is gokken voor de meeste Chinezen vooral entertainment, schrijft Lam. Tamelijk onschuldig.
 

Tegen middernacht loopt in het Holland Casino een oud Chinees mannetje naar de kassa bij de speelautomaten. Hij legt een euro neer en krijgt van de kassier twee munten van vijftig cent terug. ‘Zo meneer’, zegt de kassier. ‘U kunt er weer tegenaan.’

Bron: DePers.nl